DE VOORDELEN VAN STOKKEN VOOR TRAILRUNNING

Je zou hele bibliotheken kunnen vullen met boeken over wetenschappelijk onderzoek naar hardloopschoenen. Hardlopen met stokken daarentegen is nog een grotendeels onontgonnen gebied. Wij nemen een kijkje in de huidige stand van de wetenschap. Ontdek hoe trail running stokken je kunnen helpen energie te besparen, je tempo te behouden en efficiënter te worden.

INLEIDING

De status quo: geen enkele trailrunner in het veld van topfinishers kan een race als de UTMB zonder stokken volbrengen. Zowel voor atleten van wereldklasse als voor amateurs is het vanzelfsprekend om stokken te gebruiken voor langere races met grote hoogteverschillen. Maar wat doen stokken precies? Om de exacte effecten van stokken bij trail running wetenschappelijk te begrijpen, moet je het vanuit twee perspectieven bekijken. Ten eerste vanuit een biomechanisch perspectief. Dit roept de vraag op hoe de beweging van het lichaam en in het bijzonder de spieractiviteit verandert? Ten tweede het metabole perspectief. Hoe gedragen de chemische processen in ons lichaam, de zuurstofopname en vooral de hartslag zich?

BIOMECHANIEK

In principe is één ding duidelijk: het gebruik van stokken ontlast de benen en verplaatst een deel van de belasting naar het bovenlichaam. Dit alles kost zuurstof (wordt later uitgelegd). De algemene mening dat stokken gemakkelijker zijn voor de benen heeft zeker een wetenschappelijke achtergrond. Onderzoek toont aan dat de paslengte toeneemt door het gebruik van stokken, wat weer leidt tot een hogere snelheid (Willson et al. [1]). Tegelijkertijd nemen de grondreactie en gewrichtskracht af. In principe is het doel om de onderste ledematen minder te belasten zodat langere afstanden kunnen worden afgelegd. De delen van het onderlichaam moeten het meeste werk doen tijdens het hardlopen. Daarom voorkomt elk percentage belasting dat kan worden verdeeld over de armen, schouders en het midden van het lichaam dat de benen vermoeid raken na talloze kilometers en uren hardlopen.

METABOLISME

Samengevat tonen de meeste wetenschappelijke resultaten een significante toename in zuurstofverbruik, hartslag en energieverbruik bij het gebruik van stokken. Sommige onderzoeken wijzen op een significant lagere intensiteitsperceptie op steilere beklimmingen en afdalingen. Daarnaast zijn er minder spierpijn en sneller herstel en een toename in loopsnelheid waargenomen met stokken. In principe kan worden gezegd dat als de benen meer worden ontzien, dit wordt gecompenseerd door intensiever cardiovasculair werk. Dit verklaart ook waarom stokken minder effectief zijn op kortere afstanden: Voor de meeste lopers zijn cardiovasculaire prestaties het knelpunt. Voor ultralopen met grote hoogteverschillen zijn stokken daarom een doorslaggevende factor.

CONCLUSIE

De algemene voordelen van stokken zijn duidelijk. Toch zijn er nog veel vragen onbeantwoord, van de perfecte lengte tot onderzoek naar de meest efficiënte techniek afhankelijk van de route en de mate van fysieke uitputting. We willen dit onderzoek graag voortzetten en nieuwe inzichten verwerven. Eén opwindend inzicht hebben we onlangs opgemerkt: Steeds meer LEKI atleten kiezen na verloop van tijd voor langere stokken. Dit komt omdat hun techniek na verloop van tijd verbetert en ze leren hoe ze de hefboomwerking kunnen maximaliseren voor hun prestaties.

Ondersteund door de leerstoel Biomechanica van de Universiteit van Bayreuth.